Mikao Usui

Mikao Usui werd op 15 augustus 1865 geboren in het dorp Taniai (谷合村,Taniai-mura), een deel van de huidige stad Yamagata in de prefectuur Gifu. Zijn familie was welgesteld en leefde sinds elf generaties op deze plek. De vader van Usui heette Uzaemon, van zijn moeder is alleen haar familienaam Kawaai bekend. Usui groeide op in een gezin met vier kinderen, zijn ene broer Sanya werd dokter, de andere Kuniji politieagent. Usui had ook een zus Tsuru. Usui’s familie was een ‘Hatamoto samoerai’, een hoog niveau binnen de samoerairangen. Het familiewapen bestond uit de Maan en Ster. Deze waren de symbolen van ‘Myoken Bodhisattva’: de iconen voor samoerai en de helmtekens van de Chiba’s. De voorvader van Usui, Toshitane Chiba genaamd heeft, in 1551 de stad Usui veroverd. Om zijn heldendaad te eren namen zijn afstammelingen de familienaam Usui aan. Mikao Usui zelf verkreeg wereldbekendheid als de herontdekker en grondlegger van het ‘Usui Reiki genezingssysteem’. Het systeem steunt op twee pilaren. Enerzijds is het een methode van spirituele geneeskunst, het vormt de basis voor innerlijke rust voor de dakini. Anderzijds is het systeem een lering in de energetische medische praktijk. De techniek zelf is al enkele eeuwen oud en werd onder andere gebruikt als geneeskunde door Tibetaanse monniken.

De spirituele weg

Rond 1900 heerste er een epidemie in de streek van Kioto. Ook Usui werd zeer ernstig ziek. Hij had een ingrijpende bijna-doodervaring waarbij hij in visioenen instructies kreeg van Mahavairocana Boeddha, de Grote Boeddha die een centrale plaats inneemt. Deze ervaring bracht Usui ertoe zich te heroriënteren op de betekenis van het leven. Het zou zijn leven voor altijd grondig veranderen. Vanaf dat moment ontwikkelde Usui interesse in de esoterische wetenschap van healing zoals die onderwezen werd door Boeddha. Uit compassie ontwikkelde hij de wens deze methode te mogen leren tot heil van de mensheid. Toen hij hersteld was van zijn bijna fatale ziekte, begon hij zijn ervaringen te bespreken met zijn familie en de familiepriester. Dezen waren geschokt en verbijsterd door Usui’s claim dat hij Verlichte Boeddha’s had gezien, en ze verzochten hem de tempel te verlaten. Usui bleef echter vastbesloten het antwoord te vinden op zijn vragen over zijn visioen. Ten slotte ontmoette hij de Shingon-priester Bonze, die Usui's enorme spirituele potentieel meteen onderkende en hem als student onder zijn hoede nam. Zodoende werd Usui een toegewijde Shingon-Boeddhist. Zijn familie was hierdoor zeer geschokt en verbijsterd. Hij werd hierdoor verwijderd uit de familiestamboom. Tot op de dag van vandaag weigert zijn familie over hem te spreken. Zij zeggen dat het tegen de wil van hun voorouders is om zijn naam uit te spreken. Zijn dochter liet zelfs een clausule in haar testament opnemen dat haar vaders naam nooit in haar huis mocht worden uitgesproken.

Usui spendeerde intussen veel tijd en geld aan het verzamelen en bestuderen van boeddhistische geschriften om zijn nieuw ontdekte spirituele pad te volgen. In het bijzonder bestudeerde hij de boeddhistische healingtechnieken en energetische disciplines die gefocust waren op het gebruik van 'Ki'. Aangezien Kioto vele grote en uitgebreide boeddhistische bibliotheken en kloosters heeft met verzamelingen antieke teksten, is het zeer waarschijnlijk dat Usui daar veel onderzoek heeft gedaan. Nog iets opmerkelijks; rond de eeuwwisseling was hands-on-healing of Teate zeer populair in Japan. Toschihiro Eguchi was een zeer goede vriend van Mikao Usui. Ze studeerden samen in de jaren 20. Toshihiro Eguchi stichtte de Tenohira Ryoji Kenkyu kai of het Hand Healing Research Center.

Mikao Usui is nooit arts geweest naar westers model; wel werd hij een ‘Zaike Tendai priester, dit volgens de studenten van Suzuki san. Dit betekent dat Usui bij de familie kon blijven wonen zonder te moeten verblijven in een tempel, zoals normaliter wordt verwacht van priesters. Vanaf het ogenblik dat Usui een “zaiki“ werd, beweert men dat hij de boeddhistische naam Guoho, Gyohan of Gyotse aannam.

Opzetten van zijn systeem

In april van het tiende Taishojaar (1922) stichtte Usui Sensei de ‘Usui Reiki Ryoho Gakkai’, ook wel de Usui Reiki Heelmethode Leersociëteit genoemd. Hij opende zijn eerste kliniek in Aoyama, Tokio waar hij Reiki praktiseerde en voor een groot publiek workshops gaf. Het onderwijs van Usui Sensei was in hoofdzaak gericht op het bereiken van verlichting, het één worden met de bron. De healingtechnieken maakten deel uit van zijn spirituele systeem. Het uitvoeren van behandelingen was daar slechts een onderdeel van. Usui opende zijn eerste studiecentrum in Harajuku, een buitenwijk van Tokio. De school was zijn thuis, het had een grote zaal die hij voor samenkomsten en onderwijs gebruikte. Zijn onderwijs was een ware spirituele leer die gebaseerd was op de Gokai (de Reikiprincipes) en het leiden van een fatsoenlijk leven.

In de jaren daarna wijdde hij zich aan het doorgeven van het systeem, dat officieel nog geen naam had. Usui verwees ernaar als ‘methode om persoonlijke perfectie te bereiken’. Gedurende zijn studie van het Shinto en het Mahayana Boeddhisme kwam hij eveneens in aanraking met Reiju (energieopbouwende methode) en Hatsurei-ho (reiniging voor lichaam en geest).

Usui ontwikkelde zeven opleidingsniveaus. Ze werden genummerd van zes (laagste niveau) tot nul (hoogste niveau). Usui werkte met een kleine handleiding. Hierin stonden geen handposities voor het behandelen van anderen, maar grondbeginselen, meditaties en Waka-poëzie. In het begin deed hij nog niets volgens vastgelegde handposities maar puur intuïtief op de plekken van onbalans en pijn. Toen hij begon te onderwijzen in Reiho, kwam hij erachter dat het nodig was instructies te geven volgens een bepaald patroon. Hij noemde deze de Usui Reiki Hikkei. Interessant om weten is ook dat Usui zijn praktijk baseerde op een Tantra die later is toegevoegd aan de Bhaisajayaguru Sutra (de Helende Boeddha) - een van de laatste Sutra's die het Boeddhisme kent - en die de basis is geworden voor het Shingon-Boeddhisme. Ook haalde hij zijn inspiratie uit de Mahavairocana Sutra en de Dainichi-Kyo. Beide bronnen voor deze vaststelling sluiten elkaar niet uit, maar vermelden elkaar ook niet. Op 1 september 1923, net voor de middag, worden Tokio en Yokohama getroffen door de extreem sterke Kanto-aardbeving van 7.9 op de schaal van Richter. Het epicentrum lag op 75 kilometer van Tokio. Er vielen meer dan 100.000 doden en een ontelbare hoeveelheid zwaargewonden. Tokio en Yokohama gingen aan vlammen ten onder. Het zou de geschiedenis in gaan als de grootste natuurramp aller tijden in Japan. Gedurende deze noodsituatie werd Usui Sensei’s methode geprezen vanwege de verlichtende en helende werking voor de vele slachtoffers. Hij deed dit werk veelal gratis en gaf gedurende deze periode aan velen ‘Shoden’, het beginniveau van Reiki door, zodat ook zij konden helpen het grote aantal gewonden met Reiki te behandelen. Usui Sensei werd door deze successen met Reiki en zijn barmhartige en liefdadige handeling beroemd in heel Japan.

De behoefte aan Reiki was enorm. Usui opende grotere Reiki-klinieken en reisde heel Japan rond om over Reiki te vertellen en mensen in te wijden. Hij gaf zijn kennis door aan meer dan 2000 mensen en een aantal leidde hij op tot het Shinpiden-niveau, ofwel het leraarniveau. Allen waren ze boeddhist: vier marineofficieren, vijf boeddhistische nonnen, een christelijke marineofficier, namelijk Chujiro Hayashi; de rest bestond uit gewone burgers. In 1924 kreeg Mikao Usui van de Japanse keizer de Kun San To, een onderscheiding voor zijn verdiensten tegenover zijn medemensen. In 1925 verhuisde hij met zijn kliniek naar Nakano, een buitenwijk van Tokio. Inmiddels reisde Usui Sensei heel Japan af om les te geven in Reiki. Het valt op dat hij vooral in marinebases kwam en een groot deel van zijn leerlingen uit het leger stamde. Mogelijk dat de grote mate van discipline een rol speelde. Mikao Usui was een vriendelijke en soms wat olijke man met een constante glimlach op zijn lippen. Hij had een ‘groot hart’ en dito buikje, en was altijd goed gemutst. Hij leefde en dacht niet in problemen maar in mogelijkheden en lessen.

Mikao Usui nam de leefregels over die de Japanse keizer Meiji opstelde met als doel innerlijke rust aan te leren als levensvervulling. De leefregels gaf Usui altijd mee aan zijn leerlingen; zij moesten deze elke dag lezen en naleven. Hij kreeg steeds grotere bekendheid en bij zijn huis stonden vaak mensen in de rij om door hem behandeld te worden. Mikao Usui richtte eerst een kliniek in Harajuka bij Tokio op, in april van het tiende Taisho-jaar (1921). Later opende hij ook klinieken in Nagano en Shizuoka. Ook richtte hij de Reiki-organisatie Usui Reiki Ryoho Gakkai op. De Japanse Reikibeweging wordt ook wel Usui Shiki Ryoho genoemd